Бактериялык фарингит — симптомдору, өз алдынча диагностика жана интегративдик дарылоо

22 august 2026
Asiabiopharm Kyrgyzstan

Бактериялык фарингит — кекиртектин былжыр челинин курч сезгениши. Ал көбүнчө А тобундагы β-гемолиздик стрептококкко, сейрек C жана G топторундагы стрептококктарга, Fusobacterium necrophorum, Corynebacterium diphtheriae, Neisseria gonorrhoeae жана башка бактерияларга байланыштуу болот. Оору адатта капысынан башталып, жутканда катуу оорутуу, дене табынын көтөрүлүшү, кекиртектин кызарышы жана шишиши, бадам бездеринин чоңоюшу, ак-сары өңдүү кебердин пайда болушу жана моюндун алдыңкы лимфа түйүндөрүнүн оорушу менен коштолот. Чыйрыгуу, алсыздык, баш оору, ооздон жагымсыз жыт чыгышы, табиттин төмөндөшү, жүрөк айлануу жана ичтин оорушу болушу мүмкүн. Классикалык стрептококктук вариантта жөтөл, мурундан суу агуу, үндүн каргылданышы жана конъюнктивит азыраак мүнөздүү. Инфекция негизинен шилекейдин жана дем алуу жолдорунан бөлүнүп чыккан суюктуктун тамчылары аркылуу, сейрек кол, идиш-аяк жана жалпы колдонулуучу буюмдар аркылуу жугат. Оору көбүнчө мектеп жашындагы балдарда кездешет; үч жашка чейинки балдарда типтүү стрептококктук көрүнүш сейрек байкалат, ал эми улгайган адамдарда симптомдор билинбей өтүшү мүмкүн. Оору татаалдашпаса, курч белгилери адатта бир нече күн сакталат.

Сизде дал бактериялык фарингит экенин кантип аныктоого болот

Оорунун бактериялык болушунун ыктымалдыгын капысынан башталышы, дене табынын 38 °Cден жогору көтөрүлүшү, жөтөлдүн жоктугу, моюндун алдыңкы лимфа түйүндөрүнүн оорушу, экссудат каптаган шишиген бадам бездери жана ооруган адам менен байланыштан кийин симптомдордун пайда болушу жогорулатат. Бул белгилер Centor жана McIsaac шкалаларында колдонулат, бирок алар инфекциянын ыктымалдыгын гана баалоого мүмкүндүк берет. Ак кебердин өзү эле оорунун бактериялык экенин далилдебейт, анткени ал инфекциялык мононуклеоздо, кандидоздо жана айрым вирустук инфекцияларда да кездешет. Диагнозду ырастоо үчүн стрептококктук антигенге экспресс-тест, молекулярдык изилдөө же кекиртектен алынган сүртүндүнү себүү колдонулат. Балдарда жана өспүрүмдөрдө клиникалык көрүнүш мүнөздүү болуп, экспресс-тест терс чыкса, натыйжаны себүү же сезгичтиги жогору молекулярдык ыкма менен кайра текшерүү туура болот. Учурдагы курч процессти ырастоо үчүн АСЛ-О анализи ылайык келбейт, анткени антителолор кечигип пайда болот. Катуу мурундан суу агуу, жөтөл, үндүн каргылданышы, ооздогу жаралар же конъюнктивит вирустук процесске көбүрөөк мүнөздүү; тыгыз бозомтук плёнка, бадам безинин бир тараптуу томпоюшу, оозду ачуунун кыйындашы, адаттан тыш бөртпө же оралдык жыныстык контакт менен байланышы кошумча текшерүүнү талап кылат.

Кооптуу белгилер

Дем алуунун кыйындашы же ызы-чуу менен дем алуу, моюндун күчөп бараткан шишиги, сууну же шилекейди жута албоо, шилекейдин катуу агышы жана кекиртек бүтөлүп жаткандай сезим пайда болгондо шашылыш медициналык жардам керек. Бир тараптагы кескин оору, мурундан сүйлөгөндөй үн, тилченин жылышы, оозду кең ача албоо жана бадам безинин айланасындагы шишик паратонзиллярдык абсцессти көрсөтүшү мүмкүн жана ЛОР-дарыгердин шашылыш кароосун талап кылат. Алып салууга аракет кылганда канаган тыгыз боз-ак плёнка, айрыкча моюндун шишиши жана интоксикация менен коштолсо, дифтерияны дароо жокко чыгарууну талап кылат. Чыйрыгуу, аң-сезимдин чаташуусу, кан басымдын төмөндөшү же тез жайылып жаткан шишик менен коштолгон жогорку температура сепсистик татаалдашуунун белгиси болушу мүмкүн. Кыска убакытка жакшыруудан кийин абалдын кайра начарлашы, моюндун бир тараптуу шишиши, көкүрөктүн оорушу жана өспүрүмдө же жаш адамда демигүү Лемьер синдромун жокко чыгарууну талап кылат. Суусузданууда, зааранын бөлүнүшү кескин азайганда, тырышууда, геморрагиялык бөртпөдө же моюндун катуу кыймылдабай калышында да шашылыш кароо зарыл. Балдарга, кош бойлууларга, улгайган адамдарга жана иммундук жетишсиздиги бар бейтаптарга симптомдор орточо болсо да медициналык баалоо эртерээк талап кылынат.

Бактериялык фарингитте алгачкы өз алдынча жардам берүү ыкмалары

Дарыгердин кароосуна чейин физикалык күчтү азайтып, толук кандуу уйкуну камсыз кылып, тамеки тартууну, алкоголду, ачуу татымалдарды, кычкыл суусундуктарды, өтө ысык тамакты жана дүүлүктүрүүчү аэрозолдорду колдонбоо керек. Бөлмөдөгү абанын температурасын 19–22 °C, салыштырмалуу нымдуулугун 40–60% деңгээлде кармап, бөлмөнү үзгүлтүксүз желдетип туруу сунушталат. Жумшак жана жылуу тамактарга артыкчылык берилет: пюре-шорпо, ботко, жумуртка, бышырылган жашылчалар жана жакшы көтөрүлсө кычкыл сүт азыктары. Жылуу суу, кантсыз компот же суюк чайды ар бир-эки саат сайын 150–250 млден аз-аздан ичүүгө болот. Жүрөк же бөйрөк жетишсиздигинде, шишиктерде жана суу-туз алмашуусу бузулганда суюктуктун көлөмү жекече аныкталат.

Чайкоо үчүн 240 мл жылуу сууга жарым чай кашык туз жана майда гүлдүү кемпфериянын 10% кургак экстрактынан 0,5 г кошулат. Экстракт бирдей тараганга чейин эритме аралаштырылат, бир процедурада кекиртек 20–30 секунддан бир нече жолу чайкалат жана эритме жутулбайт. Чайкоо бөлүнүп чыккан секреттин жана кебердин көлөмүн азайтат, ал эми кемпферия жергиликтүү антибактериялык жана сезгенүүгө каршы таасир менен толуктайт. Бул ыкма кекиртегин коопсуз чайкай алган балдарга жана чоңдорго гана ылайыктуу. Күйүү, шишик же оорунун күчөшү пайда болсо, колдонуу токтотулат.

Концентрацияланган тузду, уксусту, лимон кислотасын, спиртти, керосинди, суутек перекисин, йоддун агрессивдүү эритмелерин жана суюлтулбаган эфир майларын колдонууга болбойт. Кеберди кебез таякча же металл буюмдар менен алып салууга, шишик күчтүү болгондо моюнду катуу ысытууга, мурунку дарылоодон калган антибиотиктерди өз алдынча баштоого же дарыгер дайындаган курсту алгачкы жакшыруудан кийин токтотууга болбойт. Диагноз такталганга чейин өзүнчө идиш-аяк колдонуу, колду тез-тез жуу жана жакын контакттан алыс болуу туура. Дене табын, дем алууну, суюктук иче алуу мүмкүнчүлүгүн, зааранын көлөмүн, бөртпөнүн пайда болушун жана кекиртектеги асимметрияны көзөмөлдөө керек. Абал начарласа же 48–72 саат ичинде байкаларлык жакшыруу болбосо, дарыгердин кайра баалоосу талап кылынат.

Бактериялык фарингиттин этаптары жана мүмкүн болгон өнүгүшү

Кадимки стрептококктук фарингитти формалдуу түрдө этаптарга бөлүү талап кылынбайт. Жуккандан кийин адатта бир нече күнгө созулган жашыруун мезгил өтүп, андан соң тамактын оорушу, дене табынын көтөрүлүшү жана регионардык лимфа түйүндөрүнүн сезгениши тез өнүгөт. Татаалдашпаган учурлардын көбү акырындап басаңдайт, бирок аныкталбай калган инфекция коңшу ткандарга жайылышы мүмкүн. Паратонзиллярдык жана ретрофарингеалдык абсцесс, моюн лимфаденити, отит, синусит, скарлатина, бактериемия жана Лемьер синдрому пайда болушу мүмкүн. Стрептококктук инфекциянын кечиккен иммундук татаалдашууларына курч ревматикалык ысытма жана постстрептококктук гломерулонефрит кирет. Кайталануусуна инфекция булагы менен туруктуу байланыш, бүтпөй калган дарылоо, козгогучтун туруктуулугу, өнөкөт алып жүрүүчүлүк, иммундук жетишсиздик жана аныкталбай калган абсцесс өбөлгө түзөт. Тамактын туруктуу оорушу башка себепти издөөнү талап кылат, анткени кадимки курч процесс кошумча диагнозсуз чексиз түрдө «өнөкөт инфекцияга» өтүп кете бербеши керек.

Бактериялык фарингитти интегративдик дарылоо ыкмалары

Интегративдик комплекс аныкталган же болжолдонгон козгогучту, кебердин жана шишиктин айкындуулугун, температураны, моюн лимфа түйүндөрүнүн абалын, жөтөлдүн, үндүн каргылданышынын, аллергиялык компоненттин жана коштоочу оорулардын болушун эске алуу менен тандалат. Лабораториялык жактан ырасталган стрептококктук инфекцияда өсүмдүк негизиндеги терапия дайындалган антибиотик менен бирге колдонулушу мүмкүн, бирок системалык жана ириңдүү татаалдашуулардын коркунучу жогору болгондо этиотроптук дарылоону өз алдынча алмаштырбашы керек.

Системалык инфекцияга каршы блоктун негизин 10% экстракттар түзүшү мүмкүн: метёлкалуу андрографис Andrographis paniculata, Forsythia suspensa, Lonicera japonica, жүрөк жалбырактуу хауттюйния Houttuynia cordata, Байкал шлемниги Scutellaria baicalensis, Coptis chinensis, Acanthus ebracteatus жана Illicium verum.

Андрографис, форзиция, Lonicera japonica жана хауттюйния негизги антибактериялык жана сезгенүүгө каршы багытты түзөт; Байкал шлемниги сезгенүү реакциясынын жөнгө салынышын күчөтөт; Coptis chinensis туруктуу же ириңдүү процессте каралат; Acanthus ebracteatus жана Illicium verum антисептикалык, секретолитикалык жана калыбына келтирүүчү таасирди толуктайт. Бардык экстракттарды бир убакта кошуу милдеттүү эмес: комплекстин курамы клиникалык максаттарга, каршы көрсөтмөлөргө, көтөрүмдүүлүккө жана дарылардын өз ара таасирине жараша аныкталат.

Прополис 3800 кошумча системалык микробго каршы жана иммуномодуляциялоочу компонент катары колдонулушу мүмкүн. Прополиске, балга жана башка аарычылык азыктарына аллергия болгондо, ошондой эле бронхиалдык астманын оор аллергиялык фенотипинде ал колдонулбайт. Уртикария, былжыр челдин шишиши, бронхоспазм жана анафилаксиялык реакция болушу мүмкүн.

Былжыр чел менен түздөн-түз байланыш үчүн Kaempferia galanga 10% экстракты кошулган туздуу чайкоо жана ABP-153 майлуу инфузу колдонулат. DMSO жок ABP-153түн негизги версиясы көбүнчө үстүрт жана көңдөй процесстер үчүн арналган жана эритмеге малынган тампон менен кекиртектин арткы дубалынын жана таңдай жааларынын жетүүгө мүмкүн болгон сезгенген аймактарына сүйкөлүшү мүмкүн.

Жергиликтүү формаларды былжыр чел менен байланышын узагыраак сактоо үчүн тамактануунун ортосунда жана уктаар алдында колдонуу ылайыктуу. Катуу күйүү, шишиктин же жөтөлдүн күчөшү, дем алуунун кыйындашы пайда болсо, колдонуу токтотулат. Үстүрт фарингитте ABP-153D талап кылынбайт, анткени терең трансмембраналык жеткирүү негизги терапиялык максат эмес.

Жогорку температурада, чыйрыгууда жана жалпы интоксикацияда Жаропонижающая микстура Antipyretic Compound колдонулат. Эгер айкын гипертермиясыз оору, шишик жана сезгенүү басымдуулук кылса, Противовоспалительная микстура Five Root Compound артыкчылыкка ээ болот.

Эки микстураны тең дайыма бир убакта колдонуу адатта талап кылынбайт. Five Root Compound НПВСке мүнөздүү түз ульцерогендик таасир бербейт жана циклооксигеназаны бөгөттөө механизми аркылуу тромбоциттердин функциясын баспайт, бирок жекече гиперсезгичтик жана башка системалык сезгенүүгө каршы каражаттар менен өз ара таасир эске алынышы керек. Дене табын түшүрүүчү формуланы колдонуу абсцесс же башка терең инфекция пайда болуп жаткан учурда сакталган жогорку температураны жашырбашы керек.

Моюндун лимфа түйүндөрү чоңоюп, ооруса, лимфалык блок колдонулат: иммундук-лимфалык жөнгө салуу үчүн Murdannia loriformis, сезгенүүнү жана экссудацияны көзөмөлдөө үчүн жүрөк жалбырактуу хауттюйния Houttuynia cordata, микроциркуляцияны жана лимфанын агып чыгышын колдоо үчүн Ruscus aculeatus жана мембраналык, антиоксиданттык колдоо үчүн Сквален 1000. Лимфа түйүнүнүн бир тараптан катуу чоңоюшу, жумшарышы, үстүндөгү теринин кызарышы же түзүлүштүн тез чоңоюшу лимфотроптук колдоону гана эмес, дарыгердин текшерүүсүн талап кылат.

Кургактыкта, күйүүдө жана жутканда оорутууда коргоочу былжырлуу катмар түзүүчү Althaea officinalis колдонулат. Аны антибиотиктерден жана башка ооз аркылуу кабыл алынуучу препараттардан убакыт боюнча бөлүп колдонуу керек, анткени каптоочу полисахариддер алардын сиңишин жайлатышы мүмкүн.

Pulmonaria officinalis фарингит кургак же аз какырыктуу жөтөл, дем алуу жолдорунун дүүлүгүүсү жана секреттин бөлүнүп чыгышынын кыйындашы менен айкалышканда көбүрөөк ылайыктуу. Жөтөлдө, үн каргылданганда жана былжыр чел дүүлүккөндө ооздо жай эритилүүчү «Кашель и охриплость» болюсу колдонулат.

Курамында солодка болгондуктан, болюсту артериялык гипертензияда, шишиктерде, жүрөк жетишсиздигинде жана гипокалиемияда этият колдонуу керек. Илмек жана тиазиддик диуретиктер, жүрөк гликозиддери жана системалык глюкокортикостероиддер менен айкалыштыруу калийдин жоголушун, кан басымдын жогорулашын жана жүрөк ритминин бузулуу коркунучун күчөтүшү мүмкүн.

Vernonia cinerea дене табы көтөрүлгөн, жөтөл жана төмөнкү дем алуу жолдорунун сезгениши коштолгон фарингитте, айрыкча тамеки тарткан бейтаптарда колдонулат. Тамеки чеккендер үчүн болюстар негизинен тамеки түтүнүнөн дем алуу жолдорунун өнөкөт дүүлүгүүсүнө арналган жана Vernonia cinerea менен «Кашель и охриплость» болюсуна автоматтык түрдө кошулбашы керек, анткени формулаларда кайталанган компоненттер бар.

Allergy Mixture Capsules аралаш инфекциялык-аллергиялык процессте, айкын аллергиялык шишикте, гиперсекрецияда же аллергиялык жөтөлдө гана кошулат. Формулада Andrographis paniculata жана Murdannia loriformis мурунтан эле бар, ошондуктан метёлкалуу андрографистин жана Murdannia loriformisтин өзүнчө экстракттарын кошумча дайындоо компоненттердин кайталанышына алып келет жана комплексти кайра карап чыгууну талап кылат.

Boswellia serrata, Nigella sativa жана Curcuma longa айкын, узакка созулган же кайталануучу сезгенүүдө кошумча сезгенүүгө каршы компоненттер болуп саналат. Үчөөнү тең бир убакта кошуу адатта ашыкча.

Куркума жана Nigella sativa антикоагулянттар жана антиагреганттар колдонулганда каноонун күчөшү мүмкүн болгондуктан этияттыкты талап кылат. Куркума өт жолдорунун обструкциясында каршы көрсөтүлгөн жана өт таш оорусунда, ошондой эле курч панкреатитте өзүнчө баалоону талап кылат. Nigella sativa артериялык кан басымды жана глюкозанын деңгээлин кошумча төмөндөтүшү мүмкүн, муну гипотензивдик жана кантты төмөндөтүүчү терапияда эске алуу керек.

Ganoderma lucidum негизинен оору кайталанганда, экинчилик иммундук жетишсиздикте жана инфекциядан кийинки калыбына келүү мезгилинде колдонулат. Ал ырасталган стрептококктук фарингитте антибиотикти алмаштырбайт жана кекиртектин шишигин шашылыш азайтуучу каражат катары колдонулбайт.

Mentha piperita ооруну жана субъективдүү ысык сезимин азайтышы мүмкүн, бирок кургак жана сезгенген былжыр челде күйүүнү жана дүүлүгүүнү күчөтүшү мүмкүн, ошондуктан резервдик компоненттерге кирет. Cinnamomum cassia микробго каршы активдүүлүккө ээ, бирок сезгенген былжыр челге түздөн-түз сүйкөлбөйт жана кошумча системалык компонент катары гана колдонулат. Aegle marmelos өнөкөт фарингитте же инфекция диарея, диспепсия жана башка ичеги-карын белгилери менен айкалышканда көбүрөөк ылайыктуу.

Коштоочу чыңалуу тибиндеги баш оору же моюн-желке булчуңдары чыңалганда Aromatic Cooling Oil Sukaya майлуу инфузу колдонулат. Ал самайдын, желкенин жана моюндун жабыркабаган терисине гана сүйкөлөт. Препарат ооз-кулкундун былжыр челине, ооз көңдөйүнө, эрозияларга жана жаракаларга колдонулбайт жана бактериялык инфекциянын өзүн дарылоого арналган эмес.

Заманбап медицинанын стандарттык протоколдору жөнүндө эмнени билүү керек

Бактериялык фарингитте антибиотикти стрептококктук инфекция лабораториялык жактан ырасталгандан кийин же дарыгер натыйжаны күтүүнү кооптуу деп эсептеген өзгөчө клиникалык кырдаалда дайындоо туура. Вирустук оорунун белгилери болгондо антибиотиктер инфекциянын узактыгын кыскартпайт, бирок микробиотаны бузат, терс реакцияларды жаратат жана туруктуу бактериялардын калыптанышына өбөлгө түзгөн селекциялык басым пайда кылат.

Ырасталган стрептококктук фарингитте биринчи тандоодогу препараттар адатта феноксиметилпенициллин же амоксициллин болуп саналат; ооз аркылуу кабыл алуу мүмкүн болбосо бензатин бензилпенициллин колдонулушу мүмкүн. Мурда анафилаксия, ангионевротикалык шишик, бронхоспазм же β-лактамдык антибиотиктерге башка дароо реакция болгон болсо, пенициллиндер каршы көрсөтүлгөн. Алар жүрөк айланууну, ичтин оорушун, диареяны, антибиотикке байланыштуу колитти, ооз көңдөйүнүн жана жыныс органдарынын кандидозун, уртикарияны жана дарыга байланыштуу тери бөртпөсүн жаратышы мүмкүн.

Пенициллиндердин өтө кооптуу татаалдашууларына анафилаксиялык шок, дем алуу жолдорунун шишиши, теринин оор буллёздук реакциялары, гемолиздик анемия, тромбоцитопения, нейтропения, интерстициалдык нефрит, бөйрөк жетишсиздигинин фонунда препарат топтолгондо тырышуу, дарыга байланыштуу гепатит жана холестаз кирет. Амоксициллин инфекциялык мононуклеоздо денеге жайылган бөртпөнү өзгөчө көп жаратат, ошондуктан Эпштейн — Барр вирусун жокко чыгарбастан, аны кебердин сырткы көрүнүшүнө гана таянып дайындоого болбойт. Пенициллиндер метотрексаттын организмден чыгарылышын азайтып, оор гематологиялык жана боордук уулуу таасирге алып келиши, варфариндин антикоагулянттык таасирин өзгөртүшү жана пробенецид жана башка урикозуриялык каражаттар менен өз ара таасирге кириши мүмкүн.

Бензатин бензилпенициллин жалаң гана булчуңга сайылат. Аны жаңылыштык менен венага же артерияга киргизүү кан тамырдын оор жабыркашына, кол-буттун ишемиясына, ткандардын некрозуна, неврологиялык бузулууларга, кардиореспиратордук коллапска жана өлүмгө алып келиши мүмкүн. Инъекциядан кийин анафилаксия, катуу жергиликтүү оору, инфильтрат, нервдин жабыркашы жана сейрек кездешүүчү оор эмболиялык татаалдашуулар болушу мүмкүн. Аллергиялык реакция болгондо шашылыш жардам көрсөтүүгө даярдыксыз препаратты сайууга болбойт.

Биринчи муундагы цефалоспориндер, анын ичинде цефалексин жана цефадроксил, пенициллинге аллергиянын айрым варианттарында колдонулат, бирок мурда анафилаксия же β-лактамдарга башка оор дароо реакция болгон болсо, дарыгерсиз башталбайт. Жүрөк айлануу, диарея, кандидоз, бөртпө, уртикария жана контакттык аллергиялык белгилер болушу мүмкүн. Кооптуураак татаалдашууларга анафилаксия, антибиотикке байланыштуу оор колит, интерстициалдык нефрит, нейтропения, тромбоцитопения, гемолиздик анемия, дарыга байланыштуу боордун жабыркашы жана бөйрөк жетишсиздиги бар бейтаптарда препарат топтолгондо тырышуу кирет.

β-лактамдарга дароо аллергия болгондо азитромицин, кларитромицин же клиндамицин каралышы мүмкүн, бирок стрептококктун бул препараттарга туруктуулугу олуттуу айырмаланат. Макролиддерди негизсиз же кайталап колдонуу туруктуу штаммдардын тандалып калышына өбөлгө түзөт жана кийинки дарылоону натыйжасыз кылышы мүмкүн.

Азитромицин жүрөк айланууну, диареяны, ичтин оорушун, баш ооруну, кандидозду, боор ферменттеринин жогорулашын, холестаздык гепатитти жана сейрек учурда боор жетишсиздигин жаратышы мүмкүн. Ал QT интервалын узартат жана torsades de pointes тибиндеги карынчалык тахикардияны, эс-учун жоготууну жана капыстан жүрөк өлүмүн пайда кылышы мүмкүн. Баштапкы QT узаруусунда, брадикардияда, жүрөк жетишсиздигинде, гипокалиемияда, гипомагниемияда жана жүрөк ритмине таасир этүүчү антиаритмиялык, антипсихотикалык, айрым антидепрессанттык жана башка препараттар менен айкалыштырганда аны колдонуу өзгөчө кооптуу.

Кларитромицин CYP3A4 аркылуу дарылардын өз ара таасиринин дагы жогору потенциалына ээ. Ал айрым статиндердин концентрациясын жогорулатып, рабдомиолизге жана курч бөйрөк жетишсиздигине алып келиши, варфариндин жана ооз аркылуу кабыл алынуучу антикоагулянттардын таасирин күчөтүшү, колхициндин, бензодиазепиндердин, карбамазепиндин, дигоксиндин, кальций каналдарынын блокаторлорунун жана иммунодепрессанттардын концентрациясын жогорулатышы мүмкүн. Кооптуу айкалыштарда боордун оор жабыркашы, гипогликемия, угуу бузулуулары, QT интервалынын узарышы, карынчалык аритмиялар жана артериялык кан басымдын кескин төмөндөшү болушу мүмкүн.

Клиндамицин Clostridioides difficile инфекциясынын жана псевдомембраноздук колиттин өнүгүшү менен өзгөчө кооптуу. Бул татаалдашуу дарылоо учурунда же ал аяктагандан бир нече жума өткөндөн кийин пайда болуп, катуу диарея, ичтин оорушу, дене табынын көтөрүлүшү, суусуздануу, токсикалык мегаколон, ичегинин тешилиши, сепсис жана өлүм менен көрүнүшү мүмкүн. Ошондой эле жүрөк айлануу, эзофагит, кандидоз, дарыга байланыштуу гепатит, нейтропения, тромбоцитопения, анафилаксия жана теринин оор реакциялары болушу мүмкүн. Катуу же узакка созулган диарея пайда болсо, ичеги перистальтикасын басаңдатуучу каражаттарды өз алдынча кабыл алууга болбойт.

Тетрациклиндер жана ко-тримоксазол Streptococcus pyogenesти кекиртектен ишенимдүү жок кылуучу каражаттар деп эсептелбейт. Аларды активдүү препараттын ордуна дайындоо айрым симптомдорду убактылуу азайтышы мүмкүн, бирок козгогучту жок кылбайт жана татаалдашуулардын алдын албайт. Ко-тримоксазол кошумча түрдө теринин оор реакцияларын, агранулоцитозду, тромбоцитопенияны, гиперкалиемияны, бөйрөктүн жабыркашын, дарыга байланыштуу гепатитти жана варфарин, метотрексат, АПФ ингибиторлору, ангиотензин рецепторлорунун блокаторлору жана спиронолактон менен кооптуу өз ара таасирлерди жаратышы мүмкүн.

Дифтерия, гонококктук фарингит, Лемьер синдрому, паратонзиллярдык же ретрофарингеалдык абсцесс шектелсе, стрептококктук фарингитти стандарттуу дарылоо жетишсиз. Атайын изилдөөлөр, изоляциялык чаралар, башка антибактериялык схемалар, дем алуу жолдорун баалоо, ал эми абсцесс пайда болсо хирургиялык дренаж талап кылынат. Үй шартында симптомдорду басууга аракет кылуу дем алуу жолдорунун обструкциясына, сепсиске, ички моюнтурук венасынын тромбозуна, медиастинитке жана өмүргө коркунуч келтирген башка татаалдашууларга алып келиши мүмкүн.

Ооруну жана температураны азайтуу үчүн каршы көрсөтмөлөрдү эске алуу менен парацетамол же ибупрофен колдонулат. Парацетамол жалпы дозасы ашып кеткенде, бир нече айкалышкан препарат бир убакта колдонулганда, ачка жүргөндө, боордун оор оорусунда же алкоголду кыянат пайдаланганда боордун массивдүү некрозун, курч боор жетишсиздигин, энцефалопатияны, коагуляциянын бузулушун, команы жана өлүмдү жаратышы мүмкүн. Кооптуусу — оор уулануунун алгачкы сааттарында симптомдор начар билиниши мүмкүн.

Ибупрофен жана башка НПВС алдын ала айкын симптомдор болбостон эрозияларды, жараларды жана ичеги-карын жолунан массивдүү кан кетүүнү жаратышы мүмкүн. Алар бөйрөктөгү кан агымын азайтып, суюктуктун кармалышын, шишикти, кан басымдын жогорулашын, курч бөйрөк жетишсиздигин жана жүрөк жетишсиздигинин декомпенсациясын пайда кылышы мүмкүн. Бронхоспазм, оор аллергиялык реакциялар, боордун жабыркашы жана тромбоздук жүрөк-кан тамыр татаалдашууларынын коркунучунун жогорулашы мүмкүн. Ибупрофен активдүү жарада же ичеги-карын жолунан кан кеткенде, оор бөйрөк жана жүрөк жетишсиздигинде, НПВСке байланыштуу бронхоспазмда жана кош бойлуулуктун кеч мөөнөтүндө каршы көрсөтүлгөн. Аны антикоагулянттар, антиагреганттар, системалык глюкокортикостероиддер жана айрым антидепрессанттар менен айкалыштыруу кан кетүү коркунучун кыйла жогорулатат.

Аспирин курч инфекцияда балдарга жана өспүрүмдөргө Рей синдромунун коркунучунан улам берилбейт — бул кусуу, аң-сезимдин бузулушу, тырышуу, мээнин шишиши, кома жана өлүмгө алып келиши мүмкүн болгон боор менен мээнин оор жабыркашы.

Системалык глюкокортикостероиддер бактериялык фарингитти күнүмдүк стандарттуу дарылоого кирбейт. Алар ооруну жана шишикти тез азайтышы мүмкүн, бирок ошол эле учурда иммундук жоопту басып, терең инфекциянын күчөшүн же абсцесстин пайда болушун жашырышы мүмкүн. Кыска мөөнөттүү колдонуу да гипергликемияны, кан басымдын жогорулашын, уйкусуздукту, психикалык бузулууларды, диспепсияны жана инфекцияга сезгичтиктин жогорулашын жаратышы мүмкүн. Кайталап берилген курстар ичеги-карын жолунун жаралуу-геморрагиялык жабыркашынын, остеопороздун, бөйрөк үстү бездеринин функциясынын басылышынын, катарактанын, глаукоманын жана метаболизмдик бузулуулардын коркунучун жогорулатат.

Бактериялык фарингит ар түрдүү оорулар тобу болгондуктан, толук айыгуу жана эки жыл ичинде кайталанбоо боюнча ишенимдүү пайыздык көрсөткүч аныкталган эмес. Клиникалык натыйжа козгогучка, анын сезгичтигине, диагноздун тууралыгына, дарылоонун өз убагында башталышына, дайындалган схеманын сакталышына жана терең ириңдүү татаалдашуулардын болушуна жараша болот.

Антибиотиктерди, НПВСти, парацетамолду, антигистаминдик препараттарды жана системалык глюкокортикостероиддерди бир убакта колдонуу боорго, бөйрөккө, ичеги-карын жолуна, жүрөк-кан тамыр, нерв, иммундук жана кан түзүү системаларына жалпы жүктү көбөйтүп, абсцесстин өнүгүшүн жашырышы, оор колитти, кан кетүүнү, аритмияны, дарыга байланыштуу гепатитти жана туруктуу микрофлоранын калыптанышын шартташы мүмкүн. Жекече тандалган өсүмдүк формулаларына негизделген альтернативдүү интегративдик ыкмалар сезгенүүгө, ооруга, шишикке жана былжыр челдин абалына таасир этүүгө мүмкүндүк берет жана адатта химиялык синтезделген дары препараттарын узак же негизсиз айкалыштырып колдонуудагыдай агрессивдүү системалык жабыркатуучу таасир көрсөтпөйт.

Эмне үчүн макалада дозалар жана кабыл алуу узактыгы көрсөтүлгөн эмес

Бир эле оору ар башка адамдарда ар башка этапта болуп, оордугу айырмаланып, татаалдашуулар менен өтүп же башка оорулар менен айкалышы мүмкүн. Дозаны жана курстун узактыгын тандоо үчүн адис оорунун учурдагы фазасын, анын узактыгын, симптомдордун оордугун, өнөкөт же кайталануучу жүрүшүнүн болушун, коштоочу ооруларды, мурда өткөн ооруларды, жашты, дене салмагын, боордун, бөйрөктүн, жүрөк-кан тамыр, нерв, эндокриндик жана башка системалардын абалын, ошондой эле учурда кабыл алынып жаткан препараттарды жана мүмкүн болгон өз ара таасирлерди баалашы керек. Бардык бейтаптар үчүн бирдей универсалдуу доза жетишсиз жана натыйжасыз да, ашыкча жана кооптуу да болушу мүмкүн. Ошондуктан макала терапиянын мүмкүн болгон багыттарын сүрөттөйт, бирок жекече клиникалык-фармакологиялык баалоону алмаштырбайт. Зарыл болсо, ушул макаланын комментарийинде кыска сурооңузду бере аласыз, ал эми татаалыраак учурларда интегративдик медицинанын клиникалык фармакологуна консультацияга https://asiabiopharm.com/konsultaciii шилтемеси аркылуу жазылсаңыз болот.

Макаланы бөлүшүү: OK
Our social media resources: